Kraanwater in Groenland

Kan je kraanwater drinken in Groenland?

Wees voorzichtig met kraanwater in Groenland. In de grote steden is het geleverde water microbiologisch over het algemeen in orde, maar in kleine nederzettingen is de infrastructuur vaak verouderd en zijn er meer risico’s. Twijfel je, informeer dan lokaal naar de actuele situatie.

Waterkwaliteit en veiligheid

Het antwoord op de vraag "is kraanwater veilig in Groenland" hangt sterk af van waar je bent. In een veldonderzoek naar rurale gebieden testte geen enkele kraan, publiek of privaat, positief op E. coli, wat op zich een goed teken is. Water quality in rural Greenland Diezelfde studie concludeert dat de openbare drinkwatervoorziening veilig water levert aan de plattelandsbevolking, maar voegt daar direct een belangrijke kanttekening aan toe: de kwaliteit kan verslechteren tijdens distributie naar sommige kranen en tijdens opslag in huis.

Dat betekent dat water drinken in Groenland niet overal hetzelfde risico met zich meebrengt. Het water dat de zuiveringsinstallatie verlaat, moet voldoen aan strikte microbiologische eisen: Escherichia coli, coliforme bacteriën, fecale Enterococcus-soorten en H2S-producerende clostridia moeten afwezig zijn in 100 ml drinkwater. Water quality in rural Greenland Wat er daarna met dat water gebeurt tijdens transport en opslag, is een ander verhaal.

Opvallend is dat het Deense ministerie van Milieu de EU-drinkwaterrichtlijn als leidraad hanteert voor de waterkwaliteit in Groenland, onder meer omdat Groenland voedingsproducten exporteert naar de EU. Danish EPA Dat zorgt voor een formeel hoog ambitieniveau, al is de praktijk op afgelegen plekken lastiger te controleren dan in dichtbevolkte Europese landen. Wil je meer weten over hoe deze normen zich verhouden tot andere landen, lees dan ook het artikel over Europese drinkwaternormen.

Een ander belangrijk detail: chloor wordt in de meeste Groenlandse nederzettingen juist niet gebruikt om het water te desinfecteren, omdat het risico van een verkeerde dosering hoger werd ingeschat dan het risico van herbesmetting. Water quality in rural Greenland Dat betekent dat behandeld water in die plaatsen niet beschermd is tegen nieuwe verontreiniging tijdens distributie en opslag, wat het risico op reizigersdiarree kan vergroten.

Waterinfrastructuur en leidingnetwerk

De openbare watervoorziening in Groenland wordt beheerd door Nukissiorfiit, het staatsbedrijf dat water, elektriciteit en verwarming levert aan zo’n 56.000 inwoners, verspreid over 17 steden en 54 nederzettingen. Nukissiorfiit Die spreiding over een enorm gebied zonder onderlinge wegverbindingen betekent dat elke watervoorziening op zichzelf moet functioneren, wat vanzelf leidt tot verschillen in kwaliteit tussen plaatsen. Domestic water supply in rural Greenland

In de grotere steden zijn de meeste woningen aangesloten op een waterleidingnet. In kleine nederzettingen is dat anders: daar hebben zeer weinig huishoudens een aansluiting en moeten bewoners water halen bij een tapgebouw met jerrycans. Infrastructure, Trap Greenland Op het platteland was in 2022 slechts ongeveer 20 procent van de huishoudens aangesloten op een leiding, wat de toegang tot veilig water flink beperkt. Domestic water supply in rural Greenland

Bewoners van niet-aangesloten huishoudens verbruikten in dat onderzoek tussen 13 en 23 liter water per persoon per dag, wat volgens de indeling van de WHO neerkomt op een basaal toegangsniveau dat in theorie onvoldoende is voor de volksgezondheid. Domestic water supply in rural Greenland In enkele nederzettingen, zoals Naajaat en Nutaarmiut in het district Upernavik en Qeqertat in het district Qaanaaq, is helemaal geen watervoorziening aanwezig. Infrastructure, Trap Greenland

Sinds 2017 rolt Nukissiorfiit nieuwe modulaire waterzuiveringssystemen uit, te beginnen in de nederzettingen met de meeste kookadviezen. Nadat de installaties in de acht meest problematische plaatsen waren vervangen, daalde het aantal kookadviezen met 86 procent ten opzichte van 2016. Water quality in rural Greenland Dat is een flinke verbetering, maar het laat ook zien dat kookadviezen in het verleden geen uitzondering waren.

Een bijzonder voorbeeld is de noordelijke stad Qaanaaq, waar drinkwater wordt gemaakt door ijsschotsen te smelten en waar water het duurste van heel Groenland is, tot zestien keer zoveel per kubieke meter als in steden op het Europese vasteland. Science Nordic De opgeslagen ijsblokken liggen daar op het strand, waar ze risico lopen op verontreiniging door ander huishoudelijk afval, waaronder rioolwater dat eveneens in zakken op het strand wordt bewaard. Verder is er nergens in Groenland een rioolwaterzuiveringsinstallatie: afvalwater wordt onbehandeld op zee geloosd. Infrastructure, Trap Greenland

Tips voor reizigers

Ga je op reis naar Groenland, houd dan rekening met duidelijke verschillen tussen steden en afgelegen nederzettingen. In grotere plaatsen is de kans op een probleemloze ervaring met kraanwater groter dan op het platteland, waar verouderde infrastructuur en het ontbreken van chlorering een rol spelen.

Twijfel je over de waterkwaliteit ter plekke, vraag dan lokaal na of er een actief kookadvies geldt. Neem voor de zekerheid waterzuiveringstabletten of een filter mee, zeker als je van plan bent afgelegen nederzettingen te bezoeken. Meer over de mogelijkheden vind je in dit artikel over waterzuiveringsmiddelen en in onze vergelijking van drinkflessen met filter.

Wees ook voorzichtig met gedeelde waskommen als alternatief voor stromend kraanwater. Uit onderzoek bleek dat wasbakken hoge niveaus van bacteriële verontreiniging vertoonden, in tegenstelling tot het drinkwater zelf, wat een mogelijke transmissieroute voor ziekteverwekkers vormt. Water quality in rural Greenland

Reizigersdiarree kan overal ontstaan waar waterkwaliteit onzeker is, dus het is verstandig om je hier vooraf op voor te bereiden. Onze algemene gids over het voorkomen van reizigersdiarree geeft praktische adviezen die ook in Groenland van toepassing zijn. Let daarnaast op signalen dat water niet drinkbaar is, zoals troebelheid of een vreemde geur; lees hierover meer in onze checklist voor drinkbaar water.

Flessenwater: beschikbaarheid en prijzen

Flessenwater is in Groenland verkrijgbaar in winkels, maar reizigers melden op Tripadvisor dat het extreem duur is. Tripadvisor Dezelfde reizigers wijzen erop dat lokaal gebotteld water waarschijnlijk niet verschilt van het kraanwater, en dat het weinig zin heeft om flessenwater te kopen tenzij het uit het buitenland wordt geïmporteerd, wat de prijs alleen maar verder opdrijft.

Concrete prijzen in euro’s of Deense kronen zijn niet met zekerheid vast te stellen, en specifieke merknamen zijn evenmin bekend. Houd er bij je reisbudget rekening mee dat flessenwater in Groenland duidelijk duurder uitpakt dan je in Nederland gewend bent, zeker in afgelegen plaatsen waar alles per schip of vliegtuig moet worden aangevoerd.

Lokale gewoonten rondom drinkwater

Een opvallend detail is dat veel Groenlanders, ook mensen die gewoon op een waterleiding zijn aangesloten, liever onbehandeld water rechtstreeks uit de natuur drinken. Denk aan water uit een rivier, een meer, of gesmolten stukken drijfijs van afgekalfde ijsbergen, lokaal "nilak" genoemd. Water quality in rural Greenland Dat geeft aan dat lokale bewoners kraanwater niet per definitie als beste optie beschouwen, ondanks dat het aan de wettelijke eisen voldoet.

Water is in Groenland gratis verkrijgbaar via tapgebouwen, waardoor betaalbaarheid nauwelijks een belemmering vormt voor watergebruik. Domestic water supply in rural Greenland Een aansluiting op het hoofdleidingnet is in principe mogelijk, maar geldt als kostbaar, wat verklaart waarom niet alle rurale woningen zijn aangesloten.

In Qaanaaq halen bewoners in de zomer, gedurende ongeveer vier maanden, water uit een nabijgelegen rivier om watertanks te vullen die de rest van het jaar dienstdoen. In de winter wordt dit aangevuld met ijsbergen die met groot materieel worden geoogst en gesmolten. Science Nordic De meeste ondervraagde bewoners op het platteland zien de watervoorziening als verantwoordelijkheid van Nukissiorfiit, al bestaat daar niet altijd volledige duidelijkheid over. Water quality in rural Greenland

Conclusie: kraanwater in Groenland

Wees voorzichtig met kraanwater in Groenland, dat is en blijft het uitgangspunt. In de grote steden is de kwaliteit van het geleverde leidingwater doorgaans goed, maar op het platteland zorgen verouderde infrastructuur, het ontbreken van chlorering en beperkte aansluitingen voor extra risico’s. Waterkwaliteit tijdens een vakantie naar Groenland verschilt dus sterk per plaats: informeer lokaal, neem waterzuiveringsmiddelen mee als je afgelegen gebieden bezoekt en houd bij twijfel liever vast aan gekookt of behandeld water dan aan kraanwater rechtstreeks uit de leiding.