Drinkwater en zwangerschap: wat is veilig?
Als je zwanger bent, denk je twee keer na over alles wat je in je lichaam stopt. Eten, dranken, medicijnen: alles wordt kritischer bekeken. Maar hoe zit het met water? Drinkwater lijkt vanzelfsprekend veilig, maar zwangere vrouwen stellen terecht specifieke vragen over waterkwaliteit. Wat mag je drinken, wat moet je vermijden en hoe zit dat als je op reis bent? In dit artikel vind je praktische antwoorden op de meest gestelde vragen.
Waarom drinkwater extra aandacht verdient tijdens zwangerschap
Tijdens de zwangerschap is je lichaam gevoeliger voor bepaalde stoffen. Je immuunsysteem werkt anders dan normaal, en sommige stoffen die voor een volwassene nauwelijks een risico vormen, kunnen voor een ongeboren kind wél gevolgen hebben.
Water is de basis van veel lichaamsprocessen. Je hebt het nodig voor de aanmaak van vruchtwater, voor de extra bloedcirculatie die je lichaam vraagt en voor een goede werking van je nieren. Voldoende en schoon water drinken is dus extra belangrijk als je zwanger bent. Meer over hoeveel water je precies nodig hebt, lees je in het artikel Hoeveel water moet je per dag drinken? De complete gids.
Kraanwater in Nederland: is dat veilig?
In Nederland is kraanwater van hoge kwaliteit. Het wordt gecontroleerd door drinkwaterbedrijven en moet voldoen aan strenge normen die zijn vastgelegd in de Drinkwaterrichtlijn van de Europese Unie.
Voor de meeste zwangere vrouwen in Nederland is kraanwater gewoon veilig om te drinken. Er zijn wel een paar aandachtspunten.
Loden leidingen in oudere woningen
In woningen die voor 1960 zijn gebouwd, kunnen nog loden leidingen aanwezig zijn. Lood kan in het water terechtkomen via deze oude leidingen en is schadelijk voor een ongeboren kind. Zelfs kleine hoeveelheden lood kunnen de hersenontwikkeling van de foetus beïnvloeden.
Woon je in een oud huis en weet je niet zeker of je loden leidingen hebt? Neem dan contact op met je drinkwaterbedrijf of gemeente. Die kunnen je informatie geven over hoe je dit kunt laten controleren.
Een praktische tip: als je leiding een tijdje niet gebruikt is, laat het water dan eerst een paar seconden stromen voordat je het drinkt. Dit spoelt het stilstaande water in de leidingen weg.
PFAS en andere stoffen in kraanwater
Je hebt misschien gehoord over PFAS, ook wel “forever chemicals” genoemd. Dit zijn stoffen die in het milieu terechtkomen en moeilijk afbreken. Ze kunnen ook in drinkwater voorkomen.
In Nederland worden PFAS-gehaltes in drinkwater gemonitord. De overheid heeft normen gesteld, maar er is wetenschappelijk debat over hoe laag de grenswaarden zouden moeten zijn voor kwetsbare groepen, waaronder zwangere vrouwen. Ben je hier bezorgd over? Dan is het verstandig om je huisarts of verloskundige te raadplegen voor persoonlijk advies. In het artikel Wat zit er in ons drinkwater? PFAS, chloor en andere stoffen uitgelegd lees je meer over welke stoffen er in drinkwater kunnen zitten.
Kraanwater in het buitenland: wees voorzichtig
Op vakantie of tijdens een zakenreis verandert de situatie aanzienlijk. In veel landen is kraanwater niet betrouwbaar genoeg om te drinken, zeker niet als je zwanger bent.
Wanneer is kraanwater in het buitenland onveilig?
In landen waar de waterinfrastructuur minder goed is ontwikkeld, kan kraanwater bacteriën, parasieten of virussen bevatten. Denk aan landen in delen van Zuid-Amerika, Afrika, Azië en het Midden-Oosten. Maar ook in sommige Europese landen, zoals Oekraïne of delen van de Balkan, wordt kraanwater niet altijd aanbevolen om direct te drinken.
Zelfs als je als niet-zwangere reiziger geen last hebt van het kraanwater, betekent dat niet dat het veilig is. Je lichaam kan gewend zijn aan bepaalde bacteriën, maar voor een zwangere vrouw en de ongeboren baby gelden andere risico’s.
Reizigersdiarree en zwangerschap
Reizigersdiarree is al vervelend als je niet zwanger bent, maar tijdens een zwangerschap kan uitdroging snel gevaarlijk worden. Uitdroging kan weeën uitlokken en in ernstige gevallen leiden tot complicaties. In het artikel Uitdroging symptomen herkennen en voorkomen op reis lees je hoe je uitdroging herkent en voorkomt.
De meest voorkomende oorzaak van reizigersdiarree is besmet water of ijs gemaakt van ongezuiverd water. Meer tips hierover vind je in het artikel Zo voorkom je reizigersdiarree door drinkwater!.
Veilige alternatieven voor drinkwater op reis
Als je niet zeker bent over de waterkwaliteit, zijn er verschillende alternatieven.
Gebotteld water
Gebotteld water is de meest voor de hand liggende optie. Let er wel op dat de fles goed verzegeld is wanneer je hem koopt. Open flessen of flessen met een kapotte verzegeling kun je beter niet gebruiken.
Gebruik gebotteld water ook voor het poetsen van je tanden als het kraanwater niet veilig is.
Water koken
Koken doodt bacteriën, virussen en parasieten. Laat water minimaal één minuut koken (op grotere hoogtes iets langer vanwege de lagere kooktemperatuur). Laat het daarna afkoelen voordat je het drinkt.
Waterfilters en zuiveringstabletten
Er zijn goede draagbare waterfilters beschikbaar die bacteriën en parasieten verwijderen. Zuiveringstabletten op basis van chloor of jodium doden ook veel ziekteverwekkers, maar hier zijn tijdens zwangerschap wel kanttekeningen bij.
Jodiumpillen worden afgeraden tijdens de zwangerschap, omdat jodium in grote hoeveelheden de schildklier van de baby kan beïnvloeden. Chloraminetabletten worden doorgaans als veiliger beschouwd, maar overleg altijd met je arts of verloskundige voordat je ze gebruikt.
Vragen die zwangere vrouwen vaak stellen over drinkwater
Mag ik bronwater drinken?
Bronwater uit de winkel is over het algemeen veilig. Het verschil met mineraalwater zit in de samenstelling en herkomst, maar beide zijn veilig tijdens de zwangerschap.
Let bij mineraalwater wel op het natriumgehalte als je last hebt van hoge bloeddruk of vochtretentie. Een te hoog natriumgehalte kan deze klachten verergeren. Kies in dat geval voor water met een laag natriumgehalte.
Is bruiswater veilig tijdens de zwangerschap?
Ja, koolzuurhoudend water is veilig tijdens de zwangerschap. Het koolzuurgas heeft geen schadelijke effecten. Sommige vrouwen merken dat bruiswater oprispingen of een opgeblazen gevoel verergert, maar dat is per persoon verschillend.
Hoeveel water moet ik drinken als ik zwanger ben?
De aanbevolen hoeveelheid vocht stijgt tijdens de zwangerschap. Over het algemeen wordt een dagelijkse vochtinname van circa 1,7 tot 2 liter aangeraden voor zwangere vrouwen, maar dit hangt ook af van het klimaat, je activiteitenniveau en je persoonlijke situatie. Lees meer hierover in het artikel Wat gebeurt er als je te weinig water drinkt?.
Is water met citroensap of fruit veilig?
Vers fruitwater kan een smakelijke manier zijn om meer te drinken. Zorg er wel voor dat het fruit goed gewassen is. Op reis in landen met onveilig kraanwater is het beter om geen fruit te wassen met kraanwater dat je niet zou drinken, want de bacteriën kunnen alsnog op het fruit terechtkomen.
Thee en koffie als vochtbron tijdens zwangerschap
Water hoeft niet altijd puur water te zijn. Thee en verdunde sappen tellen ook mee als vochtinname. Toch zijn er een paar aandachtspunten.
Koffie en zwarte thee bevatten cafeïne. Tijdens de zwangerschap geldt een aanbevolen maximum van 200 milligram cafeïne per dag (dit is ongeveer twee koppen koffie). Te veel cafeïne wordt in verband gebracht met een lager geboortegewicht.
Kruidenthee lijkt onschuldig, maar sommige kruiden worden afgeraden tijdens de zwangerschap. Denk aan zoethout, salie en grote hoeveelheden gember. Overleg bij twijfel met je verloskundige welke kruidentheeën veilig zijn.
Praktische checklist voor drinkwater op reis tijdens zwangerschap
Als je zwanger bent en op reis gaat, is het handig om voorbereid te vertrekken. Hier zijn de belangrijkste punten:
- Informeer van tevoren of het kraanwater in je bestemming veilig is om te drinken
- Neem gebotteld water of een betrouwbaar waterfilter mee
- Gebruik geen jodiumpillen voor waterreiniging
- Vermijd ijsblokjes als je niet weet waarmee ze gemaakt zijn
- Was groenten en fruit niet met onveilig kraanwater
- Poets je tanden ook met veilig water als het kraanwater niet betrouwbaar is
- Drink voldoende om uitdroging te voorkomen, zeker in warm weer
Als je twijfelt, overleg dan met je arts
De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene leidraad. Elke zwangerschap is anders, en als je specifieke vragen hebt over waterkwaliteit in jouw situatie, is het altijd verstandig om je verloskundige of huisarts te raadplegen. Zij kennen jouw persoonlijke situatie en kunnen advies op maat geven.
Water is en blijft een van de meest essentiële dingen voor je gezondheid en die van je ongeboren kind. Met de juiste voorzorgsmaatregelen kun je zowel thuis als op reis veilig drinken.