Kraanwater in Indonesië

Kan je kraanwater drinken in Indonesië?

Nee, kraanwater in Indonesië is niet veilig om te drinken. Je moet uitsluitend gebruikmaken van
gekookt water of water uit een verzegelde fles, ook voor tandenpoetsen en afwassen. Dit advies geldt voor het hele land, inclusief populaire bestemmingen zoals Bali en Jakarta.

Waterkwaliteit en veiligheid

De waterkwaliteit in Indonesië laat helaas te wensen over.
Door gebrekkige waterzuivering bevat kraanwater vaak bacteriën, parasieten en andere verontreinigingen die schadelijk kunnen zijn voor je gezondheid.
Ongeveer 30% van het water dat door waterbedrijven wordt gedistribueerd is besmet met E. coli, fecale coliformen en andere pathogenen.

Het probleem wordt verder verergerd door
grote delen van Indonesië, waar het leidingwater van de slechtste kwaliteit wereldwijd is.
Huishoudelijk afvalwater, industriële effluenten, landbouwafstroom en slecht beheerd vast afval vervuilen oppervlakte- en grondwater, waarbij Indonesië tot de slechtst presterende landen van Azië behoort op het gebied van rioolbeheer en sanitatie.

Voor reizigers is dit extra riskant omdat je lichaam niet gewend is aan de lokale bacteriën.
Het risico bestaat op de beruchte ‘Bali Belly’ of erger, zoals tyfus.
Onveilig drinkwater is een belangrijke oorzaak van diarree, de tweede doodsoorzaak bij kinderen onder de vijf jaar in het land, en jaarlijks lijden minstens 300 van de 1.000 Indonesiërs aan door water overgedragen ziekten zoals cholera, dysenterie en tyfus.

Waterinfrastructuur en leidingnetwerk

De waterinfrastructuur in Indonesië staat onder grote druk.
Slechts ongeveer 29% van de 250 miljoen Indonesiërs heeft toegang tot schoon kraanwater, terwijl de rest van het land afhankelijk is van grondwater en andere bronnen waarvan de waterkwaliteit niet gegarandeerd is. Dit wordt volgens bronnen vooral veroorzaakt door corruptie en niet-nagekomen overheidsbeloften.

De meeste steden in Indonesië behandelen drinkwater via conventionele waterzuiveringsinstallaties (WTP) die worden geëxploiteerd door PDAM (regionale waterleidingbedrijven).
Chloor wordt gebruikt als desinfectiemiddel en in sommige grotere steden is de waterkwaliteit theoretisch goed genoeg voor directe consumptie, maar het drinkwater dat door PDAM wordt geleverd wordt meestal niet direct geconsumeerd door inwoners.

In Jakarta had in 2020 slechts 15% van de huishoudens toegang tot adequaat drinkwater, en momenteel kan slechts 67% van de huishoudens leidingwater ontvangen. Dit laat zien dat zelfs in de hoofdstad de toegang tot veilig drinkwater beperkt is.

Er zijn echter lichtpuntjes.
In sommige gebieden, zoals de nieuwe hoofdstad Nusantara (IKN), is het kraanwater bevestigd als veilig voor directe consumptie, wat een belangrijke ontwikkeling is in een land waar het drinken van kraanwater over het algemeen niet wordt aanbevolen, waarbij het Sepaku Water Supply System een capaciteit heeft van 300 liter per seconde en gebruik maakt van geavanceerde technologie.

Tips voor reizigers

Waterfilters en zuiveringsmethoden

Als je niet constant flessenwater wilt kopen, zijn er verschillende alternatieven.
Herbruikbare waterfilterflessen filteren 99,9% van alle ziekteverwekkers uit het kraanwater, wat een duurzame optie is voor lange reizen.

Een andere mogelijkheid is om het water eerst te koken voordat je het drinkt.
Gekookt kraanwater is veilig om te drinken, aangezien je thee of koffie ook met gekookt kraanwater wordt gemaakt, en je kunt je waterfles hiermee bijvullen. Voor veel Indonesiërs is dit de standaardmethode:
ongeveer 70% van de bevolking past regelmatig methoden zoals koken toe om drinkwater te zuiveren.

Tandenpoetsen en douchen

Een veelgestelde vraag is of je je tanden kunt poetsen met kraanwater.
Tandenpoetsen met kraanwater kun je beter vermijden, want één slokje is soms al genoeg om ziek te worden. Gebruik dus ook voor tandenpoetsen flessenwater of gekookt water.

Gelukkig hoef je niet bang te zijn om te douchen.
Wassen is vaak geen probleem in landen met onveilig kraanwater, maar zorg dat je het water niet inslikt tijdens het douchen.

IJsblokjes en eten

Let ook op met
ijsblokjes, die je beter kunt vermijden. In hotels, cafés en restaurants is het ijs meestal veilig omdat
ijs over het algemeen veilig is om te consumeren in Indonesië, omdat het meestal in een fabriek met schoon water wordt gemaakt, en sommige hoogwaardige etablissementen gefilterd water gebruiken om hun eigen ijs te maken. Bij twijfel kun je altijd aan het personeel vragen hoe het ijs is gemaakt.

Gebruik uitsluitend water dat gekookt is of uit een fles komt die niet eerder open is geweest, ook voor het afwassen en wassen van groenten, en eet alleen goed doorbakken vlees en vis, gekookte groenten en zelf geschild fruit.

Vulpunten en herbruikbare flessen

Watervulpunten zijn gebruikelijk in grote steden of populaire toeristische locaties in Indonesië, maar in kleinere steden of op minder bezochte eilanden ben je afhankelijk van je accommodatie voor schoon drinkwater.
Op steeds meer plekken tijdens je rondreis zie je grote hervulbare watercontainers, waar je je waterfles kunt bijvullen. Er is zelfs een handige app genaamd “Refill my Bottle” die laat zien waar je gratis of tegen een kleine vergoeding je waterfles kunt bijvullen.

Flessenwater: beschikbaarheid en prijzen

Het goede nieuws is dat
flessenwater overal in Indonesië verkrijgbaar is.
Je betaalt tussen 7.000 en 15.000 Rupiah (ongeveer €0,40 tot €0,80) per fles, afhankelijk van waar je koopt en welk merk je kiest.

De meest populaire merken zijn Aqua, Le Minerale en Vit.
Aqua is momenteel het bekendste flessenwatermerk in Indonesië.
Aqua, de nummer één flessenwater producent van Indonesië, werd opgericht in 1973 en vormde in 1998 een strategisch partnerschap met Danone. Andere betrouwbare merken zijn Cleo, Crystalline en Balian water, dat direct uit Bali komt en natuurlijk gefilterd wordt door vulkanisch gesteente.

Let altijd goed op dat
je afgeslo ten (verzegelde) waterflessen koopt
om er zeker van te zijn dat het water niet is bijgevuld met kraanwater.

Lokale gewoonten rondom drinkwater

De lokale bevolking heeft zich al lang aangepast aan de waterkwaliteit in Indonesië.
De Balinezen zelf drinken het kraanwater ook niet. In plaats daarvan gebruiken ze verschillende methoden om veilig drinkwater te verkrijgen.

Indonesiërs drinken kraanwater alleen als het gefilterd of gekookt is, en de meeste inwoners van Indonesië kopen grote flessen van 20 liter voor consumptie thuis. Dit systeem van grote waterflessen (gallons) is standaard in veel huishoudens. De flessen worden op een waterdispenser geplaatst en voorzien het gezin van drinkwater voor een week of langer.

Innovatieve benaderingen maken gebruik van de rijke biodiversiteit van het land, waarbij lokale planten worden ingezet voor milieuvriendelijke waterzuivering, en keramische waterfilters worden verspreid in landelijke gemeenschappen
om de toegang tot schoon drinkwater te verbeteren.

Het gebruik van flessenwater heeft wel een keerzijde.
Het drinkwater op Bali komt uit plastic flessen, wat betekent dat er op een dag ontzettend veel plastic flesjes doorheen gaan. Dit draagt bij aan de grote hoeveelheden plasticafval in Indonesië.

Conclusie: kraanwater in Indonesië

Kraanwater in Indonesië is niet veilig om te drinken voor reizigers. Door de gebrekkige waterinfrastructuur, vervuiling en verouderde leidingsystemen loop je een aanzienlijk risico op watergedragen ziekten als je water uit de kraan drinkt. Dit geldt voor het hele land, van Jakarta tot Bali en van grote steden tot landelijke gebieden.

Voor je vakantie in Indonesië is het belangrijk om consequent te zijn: gebruik alleen flessenwater, gekookt water of water van betrouwbare waterfilters. Dit geldt niet alleen voor drinken, maar ook voor tandenpoetsen, het wassen van groenten en het maken van ijsblokjes. Gelukkig is flessenwater betaalbaar en overal verkrijgbaar, en zijn er steeds meer duurzame alternatieven zoals herbruikbare waterfilterflessen en vulpunten.

Vergelijk je reis naar Indonesië met andere populaire reisbestemmingen in de regio? Dan is het goed om te weten dat de waterkwaliteit ook in Thailand en Japan vergelijkbare uitdagingen kent. In Taiwan en Thailand is de situatie beter, maar ook daar wordt reizigers aangeraden om voorzichtig te zijn. Wil je juist naar landen waar kraanwater wél veilig is? Kijk dan naar Japan, Mexico of Europese bestemmingen zoals Nederland, waar het kraanwater tot de beste ter wereld behoort.