Je staat in de rij bij een lokale supermarkt in Marrakech en ziet hoe een vrouw voor je drie flessen water koopt in plaats van één. Ze legt uit dat de kraan thuis al dagen nauwelijks water geeft. Dit soort taferelen speelt zich wereldwijd steeds vaker af, en als reiziger loop je er misschien zonder het te beseffen middenin. Drinkwatertekort is niet langer een ver-van-je-bed-show, het raakt bestemmingen die je waarschijnlijk al op je bucketlist hebt staan.
In dit artikel nemen we je mee langs de plekken waar water schaars is, leggen we uit waarom dat zo is, en geven we je praktische tips om hier als reiziger verstandig mee om te gaan.
Wat is een drinkwatertekort precies?
Een drinkwatertekort betekent dat er niet genoeg schoon, veilig drinkwater beschikbaar is voor de mensen die er wonen. Dat klinkt simpel, maar de oorzaken en gevolgen zijn dat allerminst. Het kan gaan om fysieke schaarste, waarbij er letterlijk te weinig zoet water is, of om economische schaarste, waarbij er wel water is maar niet de infrastructuur om het schoon en toegankelijk te maken.
Volgens de Verenigde Naties hebben wereldwijd nog altijd miljoenen mensen geen toegang tot veilig beheerd drinkwater. Dat betekent dat ze water moeten halen dat mogelijk vervuild is, of grote afstanden moeten afleggen om aan schoon water te komen. Voor jou als toerist is dit meestal minder zichtbaar, maar het speelt wel degelijk mee in de gebieden waar je doorheen reist.
Waar in de wereld is drinkwater schaars?
Waterschaarste is geen ver-weg probleem dat zich beperkt tot een paar landen. Het speelt op meerdere continenten en treft zowel ontwikkelingslanden als welvarende regio’s.
Afrika en het Midden-Oosten
Grote delen van Noord-Afrika en het Midden-Oosten kampen structureel met een tekort aan zoet water. Landen als Marokko, Egypte en Jordanië hebben te maken met droogte, groeiende bevolkingen en een toenemende vraag naar water voor landbouw. Kaapstad in Zuid-Afrika werd wereldwijd bekend toen de stad in 2018 bijna zonder kraanwater kwam te zitten, een situatie die bekend werd als "Day Zero".
Als je door deze regio’s reist, merk je vaak dat water bewust wordt gerantsoeneerd. Hotels vragen bijvoorbeeld om handdoeken niet dagelijks te wassen, en in sommige gebieden is er alleen op bepaalde tijden van de dag stromend water.
Azië: van India tot Indonesië
Ook in Azië is waterschaarste een groot thema. India kent regio’s waar grondwater snel uitgeput raakt door intensief gebruik voor landbouw en industrie. Steden als Chennai hebben in het verleden te maken gehad met ernstige watertekorten, waarbij inwoners afhankelijk waren van watertankwagens.
Ook in delen van Zuidoost-Azië, zoals op sommige Indonesische eilanden, is schoon drinkwater niet altijd vanzelfsprekend. Als reiziger kom je dit vaak tegen doordat lokale bevolking afhankelijk is van flessenwater of gefilterd water, terwijl kraanwater niet drinkbaar is.
Ook dichterbij huis: Zuid-Europa
Je hoeft niet naar de andere kant van de wereld te reizen om waterschaarste tegen te komen. Ook in Zuid-Europa, denk aan Spanje, Portugal en delen van Italië, is droogte een terugkerend probleem. Populaire vakantiebestemmingen zoals de Spaanse Costa’s en de Griekse eilanden hebben in droge zomers te maken met beperkingen op waterverbruik.
Dit merk je soms letterlijk in je vakantie, bijvoorbeeld doordat zwembaden minder vaak worden bijgevuld of doordat gemeenten oproepen om spaarzaam met water om te gaan.
Waarom neemt het drinkwatertekort toe?
Het probleem van drinkwaterschaarste wordt door meerdere factoren tegelijk veroorzaakt. Het is niet één simpele oorzaak, maar een combinatie van ontwikkelingen die elkaar versterken.
Belangrijke oorzaken zijn:
- Klimaatverandering: veranderende neerslagpatronen zorgen voor langere droogtes in bepaalde regio’s en juist extreme regenval elders.
- Bevolkingsgroei: hoe meer mensen er zijn, hoe groter de vraag naar water voor drinken, landbouw en industrie.
- Vervuiling: industriële lozingen en landbouwgif maken beschikbare waterbronnen ongeschikt voor consumptie.
- Verspilling en inefficiënt gebruik: verouderde infrastructuur zorgt voor lekkages, waardoor kostbaar water verloren gaat voordat het bij de kraan komt.
- Toerisme zelf: in populaire vakantiegebieden stijgt de vraag naar water juist in de droge zomermaanden, wanneer toeristenaantallen pieken.
Dat laatste punt is misschien wel het meest confronterend. Als reiziger draag je soms onbewust bij aan de druk op lokale watervoorraden, simpelweg door lang te douchen in een hotel of door zwembaden te gebruiken in een regio die al met droogte kampt.
Wat merk je als reiziger van drinkwaterschaarste?
Voor veel reizigers blijft waterschaarste onzichtbaar, tot het moment dat je er middenin staat. Er zijn een aantal praktische zaken waar je tegenaan kunt lopen.
Beperkingen bij accommodaties
In gebieden met waterschaarste zie je vaak dat hotels en campings maatregelen nemen. Denk aan douches met een tijdslimiet, verzoeken om handdoeken te hergebruiken, of zelfs volledige sluiting van zwembaden tijdens extreme droogte. Dit is geen kwestie van slechte service, maar een noodzakelijke aanpassing aan de lokale omstandigheden.
Prijzen en beschikbaarheid van flessenwater
In sommige regio’s waar kraanwater niet drinkbaar is, kan de vraag naar flessenwater tijdens het hoogseizoen flink stijgen. Dit kan leiden tot hogere prijzen of zelfs tijdelijke tekorten in toeristische hotspots. Het is dus verstandig om altijd een reserve aan drinkwater bij je te hebben, zeker als je afgelegen gebieden bezoekt.
Praktische tips voor reizigers in gebieden met waterschaarste
Wil je goed voorbereid op reis, zeker naar bestemmingen waar water schaars is? Hier zijn een paar praktische tips die je kunt toepassen.
- Check vooraf of kraanwater drinkbaar is. Websites zoals KanJeHetDrinken.nl geven je per land een duidelijk overzicht, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
- Neem een waterfilterfles mee. Dit is niet alleen handig, maar ook duurzamer dan steeds nieuwe plastic flessen kopen.
- Boek accommodaties die bewust omgaan met water. Steeds meer hotels communiceren actief over hun duurzaamheidsbeleid, inclusief waterbesparing.
- Wees terughoudend met zwembaden en lange douches in regio’s die kampen met droogte. Een paar minuten korter douchen maakt al verschil.
- Koop lokaal geproduceerd flessenwater waar mogelijk, in plaats van geïmporteerd water, om onnodig transport te beperken.
Wat kun je zelf doen om water te besparen op reis?
Naast de tips hierboven zijn er ook kleine, dagelijkse gewoontes die je kunt aanpassen tijdens je reis. Deze lijken misschien onbeduidend, maar opgeteld maken ze echt verschil, zeker in gebieden waar elke druppel telt.
Denk hierbij aan:
- Kraan dichtdraaien tijdens het tandenpoetsen, ook in je hotelkamer.
- Handdoeken en lakens niet dagelijks laten wisselen als dat niet nodig is.
- Bewust omgaan met wasserij-services, aangezien wassen veel water kost.
- Kiezen voor activiteiten die weinig water vergen, zoals wandelen of fietsen in plaats van waterintensieve attracties zoals waterparken in droge gebieden.
- Lokale informatie serieus nemen als er waarschuwingen zijn over waterschaarste of droogte tijdens jouw verblijf.
Het gaat niet om je vakantie volledig aanpassen, maar om een beetje bewustzijn. Een reiziger die zich bewust is van de lokale situatie, wordt vaak